Wybierz język

polski

Zamknij

cmentarz: Powązki, Warszawa
fotografia: Jacek Michiej
Warszawa

Cmentarz Bródnowski w Warszawie

Sławni pochowani
Galeria
Edytuj opis cmentarza
Dodaj zdjęcia
Piękny cmentarz
Liczba internautów, którzy uznali ten cmentarz za jeden z najpiękniejszych polskich cmentarzy wynosi 0.

Jeśli Ty również uważasz, że to jeden z najpięknijszych polskich cmentarzy wybierz przycisk Piękny cmentarz i oddaj swój głos.

Ranking polskich cmentarzy według liczby głosów jest prezentowany w zakłądce Polskie cmentarze.
Zaznacz poniższą opcję jeśli uważasz, że ten cmentarz jest jednym z najpiękniejszych polskich cmentarzy.

Twój głos wpłynie na pozycję cmentarza w rankingu najpiękniejszych polskich cmentarzy prezentowanym na stronie.

Zamknij

Wróć do strony glównej
Cmentarz Bródnowski, także cmentarz Bródzieński - zabytkowy cmentarz znajdujący się w Warszawie przy ul. św. Wincentego 83.

Nekropolia jest położona między Targówkiem a Nowym Bródnem. Zajmuje powierzchnię ok. 113,3 ha, a obwód murów liczy ok. 5 km. Pod względem liczby pochowanych (ok. 1,2 mln) jest jednym z największych cmentarzy w Europie.

Na terenie cmentarza znajdują się dwa kościoły - kościół św. Wincentego á Paulo (drewniany) oraz kościół Matki Boskiej Częstochowskiej (murowany).

Był czwartym, po cmentarzu Kamionkowskim, cmentarzu żydowskim i cmentarzu cholerycznym, cmentarzem prawobrzeżnej Warszawy. [źródło: Wikipedia, 293653]
typ cmentarzawyznaniowy
stan cmentarzaczynny
[źródło: Wikipedia, 293653]
Polska
obszar, na którym są dostępne usługi
obszar, na którym usługi nie są dostępne
Historia
Po wyczerpaniu się terenów grzebalnych na cmentarzu Kamionkowskim w 1883 zakupiono od Szpitala św. Ducha 65 hektarów gruntu na Bródnie. Po przeprowadzeniu niezbędnych prac niwelacyjnych i porządkowych, prezydent Sokrates Starynkiewicz w listopadzie 1884 powiadomił Kurię Metropolitarną Warszawską, że na terenie nowego cmentarza można rozpocząć chowanie zmarłych. 20 listopada 1884 arcybiskup warszawski Wincenty Teofil Popiel dokonał poświęcenia nowej nekropolii. Już następnego dnia odbył się tam pierwszy pogrzeb - rocznej dziewczynki, Marii Skibniewskiej. Pierwszym proboszczem tzw. kapelanem cmentarnym został sprowadzony z Mińska Mazowieckiego ks. Franciszek Kołaczewski.

Miejsce poświęcenia nekropolii upamiętniono żeliwnym monumentem z czterometrowym krzyżem z tablicą informującą o przebiegu uroczystości. Po 1918 skorodowany monument został rozebrany, a na powstałym placyku w 1939 pochowano Aleksandra Kakowskiego.

Mieszkańcom lewobrzeżnej Warszawy cmentarz udostępniono 13 stycznia 1885. Chowano tam głównie na koszt miasta osoby biedne, zmarłe w warszawskich szpitalach. Całkowite otwarcie cmentarza dla wszystkich nastąpiło 14 czerwca 1887. Opłaty pobierane za pochówek były dość niskie i konkurencyjne z innymi cmentarzami, stąd cmentarz Bródnowski zyskał opinię cmentarza dla ubogich, podczas gdy Stare Powązki były uważane za cmentarz dla osób zamożnych. W 1888 w pobliżu bramy głównej wzniesiono drewniany kościół św. Wincentego á Paulo wykorzystując drewno z rusztowań remontowanej w latach 1885-1887 Kolumny Zygmunta III Wazy.

W 1892 w związku z epidemią cholery wyznaczono specjalną kwaterę dla zmarłych na tę chorobę. Na cmentarzu pochowano także większość ofiar walk rewolucji z lat 1905-1906.

Do 1915 zmarłych na cmentarzu Bródnowskim chowano w grobach ziemnych w tzw. linii na 15 lat bez prawa budowy trwałych pomników.

W 1916 i 1921 cmentarz został poszerzony, odpowiednio o grunty majątku Bródno należące do Szpitala św. Ducha w rejonie ulic Odrowąża i Rzeszowskiej (30 ha) i tereny dawnej rosyjskiej prochowni przy ul. Rzeszowskiej przekazane przez Wojsko Polskie (16 ha). Powierzchnia cmentarza zwiększyła się w ten sposób do 113,3 ha.

W 1927 zakończono budowę jednolitego ceglanego muru wokół cmentarza o długości 4958 metrów. Jego wysokość, w zależności od poziomu gruntu, wynosi od 3 do 5 metrów, a grubość - 41 cm. Obecnie znajduje się w nim osiem bram.

W 1925 w Alei Głównej, na wysokości kwatery 25A, ustawiono figurę Matki Bożej (nazywanej ''Matką Boską Bródnowską'', wyrażonej w postaci często stosowanej w kapliczkach stojących na podwórkach warszawskich kamienic (smukła postać w niebiesko-białym płaszczu z rozłożonymi rękami w geście powitania). Trudno ustalić kiedy przyjął się zwyczaj zapalania przed nią zniczy, ale ustny przekaz dawnych mieszkańców mówi, że są to znicze czczące pamięć bliskich, których miejsc pochówku nie ustalono. Zwyczaj ten przybrał na sile po 1945 (prawdopodobnie upamiętniano zaginionych podczas działań wojennych).

W 1932 wydłużono z 15 do 20 lat od dnia pogrzebu okres wykorzystywania placu pod grób dla osób, które nie mogły wykupić go na własność. W październiku 1933 do nekropolii doprowadzono, ulicą św. Wincentego, linię tramwajową.

W 1934, z okazji 50-lecia nekropolii, przy głównej bramie cmentarza wzniesiono murowaną dzwonnicę z pomieszczeniem czasowym na trumny. Na fasadzie umieszczono tablicę pamiątkową.

W 1938 zmarł arcybiskup metropolita warszawski Aleksander Kakowski, zgodnie z jego wolą spoczął wśród mieszkańców Warszawy. Mauzoleum wybudowano w miejscu, gdzie od 1889 znajdował się kopiec ziemny z postawionym na wierzchołku krzyżem.

Z biegiem lat status cmentarza ulegał zmianie, chowano tu przedstawicieli różnych grup społecznych, polityków, aktorów, żołnierzy, powstańców oraz zwykłych mieszkańców Warszawy. Coraz częściej zaczęły pojawiać się bogate grobowce oraz sarkofagi.

We wrześniu 1939 i jesienią 1944 teren nekropolii był bombardowany przez Niemców, zniszczeniu uległa centralna część cmentarza. Podczas okupacji rozległy teren cmentarza był wykorzystywany przez polski ruch oporu jako poligon szkoleniowy, a w niektórych grobowcach przechowywano broń i amunicję.

W 1946 w kwaterze 43 urządzono cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej poległych podczas walk o Pragę. Spoczywa tam też bohater Związku Radzieckiego, lotnik Siergiej Iwanowicz Kisielew.

W 1952 dekretem kard. Stefana Wyszyńskiego utworzono nową parafię św. Wincentego a Paulo, 13 października 1957 poświecono fundamenty. Na nich stanął kościół Matki Boskiej Częstochowskiej będący repliką kaplicy - mauzoleum hr. Przeździeckich stojącą od połowy XIX wieku na cmentarzu Świętokrzyskim. Autorem świątyni był Stanisław Marzyński. Patronką konsekrowanego w 1960 kościoła jest Matka Boża Częstochowska.

W 1967 zakończyła działalność restauracja Krańcowa, znajdująca się naprzeciwko głównej bramy nekropolii. Lokal, nazywany zwyczajowo ''Barem pod Trupkiem'', był popularnym miejscem urządzania styp pogrzebowych, tzw. syrków.

Lata powojenne to czas, gdy wiele nagrobków z piaskowca zastępowano powszechnie stosowanym lastriko. W latach 60. XX wieku studnie zastąpiono centralną siecią wodociągową a wiele alej utwardzono. W późniejszych latach w głównych alejach zainstalowano oświetlenie. Podczas likwidacji jednej ze studni i prowizorycznych toalet w kwaterze 45N odkryto zbiorową mogiłę więźniów politycznych straconych w latach 1944-1956 w więzieniu Warszawa III - Praga (tzw. Toledo). Byli to żołnierze Armii Krajowej, WiN i NSZ. W 1997 ustawiono tu pomnik autorstwa Dariusza Kowalskiego.

W 1994 przy kościele św. Wincentego pochowano szczątki 13 biskupów z Faras pochodzące z misji archeologicznej kierowanej przez Kazimierza Michałowskiego w Nubii, przywiezione do Warszawy w celu przeprowadzenia badań antropologicznych.

Cmentarz jest podzielony na 965 kwater. Liczba pochowanych osób szacowana jest na 1,2 mln osób. [źródło: Wikipedia, 293653]
Ekshumacje IPN
W latach 2015-2017 Instytut Pamięci Narodowej, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa i Ministerstwo Sprawiedliwości przy współpracy Urzędu m.st. Warszawy realizowały projekt naukowo-badawczy Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956. Ekshumacje prowadzone pod kierunkiem Krzysztofa Szwagrzyka rozpoczęto w lipcu 2015. Znaleziono wtedy szkielety 6 osób. Podczas kolejnych ekshumacji w kwietniu 2017 znaleziono 8 kolejnych szkieletów. Do kwietnia 2017 został zidentyfikowany szkielet porucznika Zygmunta Kęski [źródło: Wikipedia, 293653]
Komitet Opieki nad Cmentarzem Bródnowskim
Działał od 1981. W ciągu 15 lat, dzięki kwestom, które organizował Oddział Bródno Towarzystwa Przyjaciół Warszawy pod przewodnictwem Ryszarda Szołwińskiego, udało się mu zebrać środki na renowację ok. 150 pomników. Komitet przestał istnieć, gdyż większość artystów wolała kwestować na rzecz Cmentarza Powązkowskiego. [źródło: Wikipedia, 293653]
Sławni pochowani
Leonard Andrzejewski
1924-1997
Zapal znicz na grobie

Emil Barchański
1965-1982
Zapal znicz na grobie

Franciszek Brodniewicz
1892-1944
Zapal znicz na grobie

Janusz Bukowski
1941-2005
Zapal znicz na grobie

Przemysław Cieślak
1955-2012
Zapal znicz na grobie

Wincenty Czerwiński
1895-1986
Zapal znicz na grobie

Stefan Dękierowski
1893-1975
Zapal znicz na grobie

Katarzyna Agata Doraczyńska
1978-2010
Zapal znicz na grobie

Mieczysław Fogiel
1901-1990
Zapal znicz na grobie

Mieczysław Forlański
1909-1983
Zapal znicz na grobie

Edward Gierwiałło
1951-2011
Zapal znicz na grobie

Marian Glinka
1943-2008
Zapal znicz na grobie

Andrzej Gmitruk
1951-2018
Zapal znicz na grobie

Krzysztof Holejko
1934-2012
Zapal znicz na grobie

Zofia Jamry
1918-2006
Zapal znicz na grobie

Wojciech Jankowerny
1936-2003
Zapal znicz na grobie

Wacław Jankowski
1904-1968
Zapal znicz na grobie

Cezary Julski
1927-1997
Zapal znicz na grobie

Oktawiusz Jurewicz
1926-2016
Zapal znicz na grobie

Aleksander Kakowski
1862-1938
Zapal znicz na grobie

Roman Kamienik
1920-1991
Zapal znicz na grobie

Henryk Kański
1899-1969
Zapal znicz na grobie

Ludwik Kasendra
1920-1991
Zapal znicz na grobie

Kazimierz Kąkol
1920-2016
Zapal znicz na grobie

Antoni Kolczyński
1917-1964
Zapal znicz na grobie

Beata Kolis
1958-2016
Zapal znicz na grobie

Halina Konopacka
1900-1989
Zapal znicz na grobie

Helena Kowalczykowa
1907-1999
Zapal znicz na grobie

Jerzy Modzelewski
1905-1986
Zapal znicz na grobie

Adam Mohuczy
1891-1953
Zapal znicz na grobie

Ignacy Ordon
1934-2017
Zapal znicz na grobie

Szczepan Pieniążek
1913-2008
Zapal znicz na grobie

Tadeusz Puff
1911-1987
Zapal znicz na grobie

Witalis Jan Raczkiewicz
1937-2007
Zapal znicz na grobie

Maciej Sieński
1915-1999
Zapal znicz na grobie

Stanisław Staszewski
1925-1973
Zapal znicz na grobie

Andrzej Stockinger
1928-1993
Zapal znicz na grobie

Stefan Witas
1908-2006
Zapal znicz na grobie

Wojciech Stefan Wyrobek
1907-1971
Zapal znicz na grobie

Władysław Zaczkiewicz
1896-1956
Zapal znicz na grobie

Paweł Zarzeczny
1961-2017
Zapal znicz na grobie

Edmund Zientara
1929-2010
Zapal znicz na grobie

Anna Żarnowska
1931-2007
Zapal znicz na grobie

Bronisław Żelkowski
1904-1942
Zapal znicz na grobie

Galeria
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work, Symbolic graves of Katyn Massacre victims in Warsaw
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work, Symbolic graves of Katyn Massacre victims in Warsaw
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work, Symbolic graves of Katyn Massacre victims in Warsaw
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work, Symbolic graves of Katyn Massacre victims in Warsaw
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work, Symbolic graves of Katyn Massacre victims in Warsaw
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work, Symbolic graves of Katyn Massacre victims in Warsaw
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Wikipedia, Bródno Cemetery, Self-published work
Operatorem serwisu jest
Respekto sp. z o.o.
ul. Letnia 16
05-510 Chyliczki
123-141-6623
+48 (22) 350 75 61
kontakt@pamietam.pl
facebook/pamietam
Rozliczenia transakcji
kartą płatniczą i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem
dotpay.pl
Mamy dla Ciebie promocję!
Twoje pierwsze zamówienie zrealizujemy całkowicie za darmo!

Wybierz jedną z opcji:
1. 1. Uprzątnięcie grobu, wyszukanie grobu, powiadomienie SMS i email ze zdjęciami grobu
2. 2. Mały znicz na grób, wyszukanie grobu, dedykacja, powiadomienie SMS i email ze zdjęciami grobu
3. 3. Małe kwiaty na grób z wyszukaniem grobu, dedykacja, powiadomie SMS i email ze zdjęciami grobu

Umieść w koszyku tylko jedną z tych opcji, a podczas płatności otrzymasz ją za darmo.
Nie pokazuj więcej tej promocji

Zamknij