choose language

english

Close

cemetery: Powązki, Warszawa
photography: Jacek Michiej
Karol Modzelewski
Karol Cyryl Modzelewski (ur. 23 listopada 1937 w Moskwie, zm. 28 kwietnia 2019 w Warszawie) - polski historyk mediewista, profesor nauk humanistycznych, członek Polskiej Akademii Nauk, dysydent, więzień polityczny i jeden z liderów opozycji demokratycznej w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, senator I kadencji. Kawaler Orderu Orła Białego. W 1964 wraz z Jackiem Kuroniem autor ''Listu otwartego do partii'', krytykującego linię polityczną Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej za odejście od ideałów socjalizmu. Jeden z inicjatorów protestów studenckich na Uniwersytecie Warszawskim w marcu 1968. Od listopada 1980 do kwietnia 1981 pierwszy rzecznik prasowy Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność, autor pomysłu przyjęcia przez związek jego nazwy Solidarność. Kilkakrotnie więziony i internowany ze względów politycznych w czasach PRL, osadzony łącznie przez osiem i pół rokuWięziony w latach 1965-1967, 1969-1971 i 1982-1984; internowany w latach 1981-1982.. Profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (1992-1994) i Uniwersytetu Warszawskiego (od 1994), członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, w latach 2007-2010 wiceprezes PAN. W 2007 laureat Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za monografię ''Barbarzyńska Europa'' (2004), w której podjął kwestię powstawania tożsamości europejskiej pod wpływem tradycji przedchrześcijańskich. Autor wyróżnionej Nagrodą Literacką Nike autobiografii ''Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca'' (2013), w której rozliczał się ze swojej działalności ideowej i politycznej począwszy od lat 50., a także krytykował sposób przeprowadzenia transformacji ustrojowej w Polsce, wskazując na negatywne skutki transformacji związane z dominacją modelu neoliberalnego.
Poland
the area where services are available
area where services are not available
Życiorys
Dzieciństwo.
Urodził się 23 listopada 1937 w Moskwie jako Cyryl Budniewicz, w okresie apogeum wielkiej czystki. Jego ojciec wkrótce po narodzinach syna został aresztowany i skazany na 8 lat łagru{{Odn|Friszke|2010|s=21}}. Wcześniej aresztowano dziadka Cyryla Budniewicza, który był inżynierem i mienszewikiem. Jego matka, Natalia Wilder (1912-1992), miała pochodzenie żydowskie; była tłumaczką i literaturoznawczynią, absolwentką Instytutu Literackiego im. Maksyma Gorkiego w Moskwie. W 1939 związała się z polskim działaczem komunistycznym Zygmuntem Modzelewskim, który do 1937 przebywał na emigracji we Francji, a w latach 1937-1939 poddawany był represjom i więziony w Związku Radzieckim{{Odn|Friszke|2010|s=21}}. Po zwolnieniu Zygmunt Modzelewski działał w Związku Patriotów Polskich, od 1944 był ambasadorem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w Moskwie, a od 1947 ministrem spraw zagranicznych PRL{{Odn|Friszke|2010|s=22}}. W 1941 po niemieckiej inwazji Cyryl Budniewicz został wywieziony wraz z innymi dziećmi komunistycznych emigrantów do obwodu gorkowskiego{{Odn|Modzelewski|2013|s=16}}. W 1945 przyjechał z rodziną do Polski; dopiero wtedy zaczął się uczyć języka polskiego{{Odn|Friszke|2010|s=22}}. Otrzymał nazwisko przybranego ojca, a także zmieniono mu imię na Karol{{Odn|Modzelewski|2013|s=29}}. W 1954 zmarł jego przybrany ojciec, który od 1951 był odsuwany od realnego wpływu na władzę.

Polska Rzeczpospolita Ludowa.
W 1954 złożył egzamin maturalny w XIV Liceum Ogólnokształcącym im. Klementa Gottwalda w Warszawie i w tym samym roku rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim{{Odn|Modzelewski|2013|s=81}}, w czasie których poznał m.in. Jacka Kuronia, Andrzeja Garlickiego, Andrzeja Krzysztofa Wróblewskiego, Krzysztofa Pomiana i Teresę Monasterską, z którymi zaangażował się w 1956 w studencki ruch rewizjonistyczny. W jego ramach odpowiadał m.in. za kontakty z młodymi robotnikami{{Odn|Friszke|2010|s=31}}. W 1959 ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim, będąc uczniem Aleksandra Gieysztora. W latach 1962-1964 był asystentem i doktorantem w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego{{Odn|Modzelewski|2013|s=100}}.

W marcu 1957 wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej{{Odn|Modzelewski|2013|s=93}}. W 1964 został wydalony razem z Jackiem Kuroniem z szeregów partii{{Odn|Modzelewski|2013|s=94}}. Wykreślono go wówczas również z listy członków Związku Młodzieży Socjalistycznej. W reakcji na wydalenie wystosowali ''List otwarty do partii'', krytykujący linię polityczną PZPR{{Odn|Modzelewski|2013|s=120}}. Usunięto go wówczas także ze studiów doktoranckich i z pracy, a w 1965 skazano na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Warunkowe zwolnienie uzyskał 3 sierpnia 1967, po 2 latach i 5 miesiącach pobytu w zakładzie karnym{{Odn|Modzelewski|2013|s=127}}. Brał następnie udział w wydarzeniach marcowych w 1968, za co w 1969 ponownie został skazany na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; został zwolniony we wrześniu 1971.

W latach 1972-1983 był zatrudniony w Instytucie Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu. W 1974 uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie pracy pt. ''Organizacja gospodarcza państwa piastowskiego'', a cztery lata później uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy poświęconej Italii wczesnośredniowiecznej{{Odn|Modzelewski|2013|s=237}}.

W 1980 wstąpił do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność, był autorem pomysłu przyjęcia przez związek terminu Solidarność, wykorzystywanego już w tytule biuletynu strajkowego. Wchodził w skład prezydium dolnośląskiego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego, prezydium zarządu regionu, Krajowej Komisji Porozumiewawczej, brał także udział w I Krajowym Zjeździe Delegatów w Gdańsku. Był pierwszym rzecznikiem prasowym związku (jako rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej od listopada 1980 do kwietnia 1981). Z funkcji zrezygnował, nie zgadzając się ze stanowiskiem władz związku w sprawie tzw. prowokacji bydgoskiej.

Po wprowadzeniu stanu wojennego został zatrzymany 13 grudnia 1981 w sopockim Grand Hotelu celem internowania{{Odn|Modzelewski|2013|s=328}}. We wrześniu 1982 aresztowano go, zarzucając mu próbę obalenia ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. 6 sierpnia 1984 został zwolniony na mocy amnestii{{Odn|Modzelewski|2013|s=344}}. W 1989 został zaproszony na dwumiesięczny cykl wykładów w Collge de France, ale uniemożliwiono mu ten wyjazd z przyczyn politycznych{{Odn|Modzelewski|2013|s=382}}. W tym samym roku powrócił do pracy naukowej.

III Rzeczpospolita.
Działalność naukowa.

Do 1992 pracował w Instytucie Historii PAN. W 1990 otrzymał tytuł naukowy profesora.

W latach 1992-1994 był zatrudniony w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1994 zawodowo związany z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego na stanowisku profesora. W 2004 został wybrany na członka korespondenta Polskiej Akademii Nauk (PAN), a w 2010 na członka rzeczywistego tej instytucji. Pełnił funkcję wiceprezesa Polskiej Akademii Nauk (2007-2010) oraz członka Prezydium PAN (2006-2011). W 2012 został członkiem Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk. W 2001 uzyskał także członkostwo w Towarzystwie Naukowym Warszawskim.

Działalność polityczna.
W okresie 1989-1991 sprawował mandat senatora I kadencji, wybranego w województwie wrocławskim z ramienia Komitetu Obywatelskiego{{Odn|Modzelewski|2013|s=382}}. Na początku lat 90. współtworzył Solidarność Pracy, następnie Unię Pracy. Był jej honorowym przewodniczącym, rezygnując z tej funkcji oraz z członkostwa w partii w 1995{{Odn|Modzelewski|2013|s=404}}. W 2005 wszedł w skład komitetu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza w wyborach prezydenckich.
Odznaczenia i wyróżnienia
Zarządzeniem prezydenta RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego z 11 listopada 1990 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. 2 marca 1998 wraz z Jackiem Kuroniem został odznaczony Orderem Orła Białego. W 2016 został uhonorowany Legią Honorową V klasy.

W 2007 otrzymał Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za badania nad historią powstawania tożsamości europejskiej odkrywające znaczenie tradycji przedchrześcijańskiej i wielokulturowej dla współczesnego pojęcia Europy przedstawione w dziele ''Barbarzyńska Europa''. W 2009 został uhonorowany tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

W 2014 za autobiografię ''Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca'' otrzymał Nagrodę Literacką Nike, Nagrodę Historyczną im. Kazimierza Moczarskiego oraz wyróżnienie jury Nagrody im. Jerzego Giedroycia. W tym samym roku otrzymał Nagrodę im. księdza Józefa Tischnera.

W 2015, ''za szczególne zasługi i dokonania w obronie idei państwa prawa, umacniania demokracji i roli Polski w Europie'', został laureatem Nagrody im. Edwarda J. Wende przyznawanej przez Fundację dla Polski. W 2016 otrzymał Medal świętego Jerzego.

Honorowe obywatelstwo przyznały mu Sobótka (2012) oraz Wrocław (2016).
Uwagi
{{Uwagi}}
Book of entries
No entries in the Register of Entries.
Lighted candles
The list is empty
gallery
Agencja Agora
Agencja Agora
Wikipedia, Andrzej Friszke, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work
Wikipedia, Andrzej Friszke, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Mirosław Sawicki, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Mirosław Sawicki, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work
Wikipedia, Andrzej Friszke, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work, Seweryn Blumsztajn
Wikipedia, Andrzej Friszke, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work, Se
Wikipedia, Andrzej Friszke, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work, Seweryn Blumsztajn
Wikipedia, Andrzej Friszke, Karol Modzelewski, Photographs by Mariusz Kubik, Self-published work, Se
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
Wikipedia, Karol Modzelewski, Self-published work
The service operator is
Respekto sp. z o.o.
ul. Letnia 16
05-510 Chyliczki
123-141-6623
+48 (22) 350 75 61
kontakt@pamietam.pl
facebook/pamietam
Transaction settlements
by payment card and e-transfer
are carried out through
dotpay.pl
We have a promotion for you!
We will fulfill your first order completely for free!

Choose one of the options:
1. 1. Clean up the grave, search the grave, send an SMS and email with pictures of the grave
2. 2. A small candle on the grave, finding a grave, dedication, SMS notification and email with photos of the grave
3. 3. Small flowers on the grave with a grave search, dedication, SMS notification and email with photos of the grave

Put only one of these options in the cart and you will receive it for free during payment.
Do not show this promotion again

Close